AYAKKABILAR Dağcılık sporunda kullanacağınız ayakkabılar tüm gereçler içinde yaşamsal önemi olan gereçlerdendir. Ayakkabı seçimi yaparken ürünün derisine, dikiliş yöntemine, tabanına, malzemesine bakınız ve amacınıza uygun olup olmadığına karar veriniz. Ayakkabının bazı parçaları:
1. Tabanlar: Ayakkabınızın kullanım amacına bağlı olarak yumuşak ya da sert tabanlı bir tür seçmelisiniz. Eski sporcular çiviyle tutturulmuş gerçek köseleden yapma ısıyı asla koruyamayan çok ağır botlar

kullanırlardı. İtalyan rehber Vitale Brammani bu sorunu çözmek amacıyla yeni bir taban geliştirdi ve adını da kendi ad ve soyadından esinlenerek vibram koydu. Bu tabanın özelliği –55/+55 sıcaklık aralığında biçiminin bozulmamasıdır. Yani çok soğukta sertleşmez, çok sıcakta eğilip bükülmez. Kaygan ve buzlu yerlerde kaymama özelliği bulunan vibram tipi tabanların dışında bilinen en yaygın taban markası skywalk’ tur. İç taban ve alt taban arasında çarpma emici özelliğe sahip daha yumuşak bir taban bulunur. Su sızmasını azaltmak için mümkün olduğunca az dikişli üretilirler. Ancak eski bir dikiş yöntemi vardır ki işini iyi bilen biri tarafından yapılırsa mayınlarda bile etkili olduğu kanıtlanmıştır. İşlem şu şekildedir: su geçirmemesi için vaxlanan kalın iplik önce iç tabana sonra da kalın deri yada sentetik orta tabana dikey olarak dikilir. Bu yöntemle dikilmiş ayakkabıların çok sağlam oldukları söyleniyor. Genellikle ayakları çarpmalardan korumak için topuk ve burun bölümleri derinin altından sert plastik ya da benzeri malzemelerle desteklenmiştir.
2. Bantlar: Ön ve yanlara çarşak koruyucu bantları takılarak çarşaklarla yıpranması önlenmiştir.
3. Gövde: Solunum yapabilme ve su geçirmeme özelliği için bütünüyle deri veya nubuktan üretilmiş olmalı ve kranpon takma düzeneklerine sahip olmalıdır . Bilinen bazı gövde malzemeleri:
Ham deri: Genellikle ayakkabı gövdesinin güçlendirilmesinde kullanılır. Kalınlığı azaldıkça biçime gireceğinden belli bir miktar inceltilir ve ayakkabının iskeletini oluşturur. Genellikle cordura tipi bir maddeyle birlikte kullanılır.
Süet: Derinin, üzerindeki tüy izlerinin varlığıyla tanınan en üst tabakasıdır. Yumuşak olmasının yanı sıra üzerinde kolay iz bırakılması bir diğer özelliğidir.
Nubuk: Derinin üst bölümünde bulunan süetin parlatılması işlemine nubuk denir ve bu işlemden geçmiş derilerin adı da buradan gelir. Dış malzeme olarak kullanıldığı gibi iç tarafta güçlendirici olarak da kullanılan ve çok zor aşınan nubuğun en kötü özelliği suya dayanıksız olmasıdır.
Polyamid: Naylon adı altında kullanılan çok ince sentetik ipliğe polyamid denir. En ince olanın 450 metresi 0.05 gr ağırlığındadır. Bir trekking ayakkabısında kullanılan en sağlam ipliğin ise 450 metresinin yalnızca 25 gram gelmesi malzemenin ne kadar kullanışlı olduğunun göstergesidir.
Cordura: Cordura çok sık dokunmuş ve dolayısıyla suya karşı daha dayanıklı bir polyamid. Çoğu marka tarafından kopya edilen cordura bu tarz sentetik kumaşların tümü için kullanılan bir terim haline gelmiştir. Dağ ayakkabılarında deri ve cordura ikilisinin çok başarılı olduğu pek çok marka ayakkabıda kanıtlanmıştır. Su geçirmezlik için uygun bir malzemedir.
Gore-tex: Cordura gibi adı malzemenin kendisiyle özdeşleşmiş bir marka daha. Gore-tex su geçirmeyen ve aynı zamanda nefes alabilen sentetik gözenekli bir kumaş. Özellikle dış giyimde en iyi başarımı yakalayan marka ayakkabıda da yeğlenmektedir. Ancak “karda kullanıldığında gözeneklerden geçemeyip ayakkabının üstünde ve katlama yerlerinde biriken kar ve kar suyu ayağın sürekli soğuk kalmasına neden oluyor” şeklinde yakınmalarda duyulmuştur.
Sympatex: Gore-tex gibi nefes alan, su geçirmez, sentetik bir dokudur ama gore-tex gibi gözenekli olmadığından buharın dışarı çıkması tamamen hidrofil (suya ilişkin) bir olaya bağlıdır. Bu yüzden her ayakkabıda aynı başarımı göstermez. Ayakkabıya yüksek derecede esneklik ve sağlamlık kazandırır.
Tecnidry: Tecnica firması tarafından geliştirilen sympatex benzeri sentetik bir kumaş. Boynuz kulağı geçer sözünü doğrulayan tecnidry, çoğu zaman sympatex’ten daha iyi sonuç veriyor. Ayrıca su geçirmez özelliği bir yıl garantili.
Cambrelle: Sentetik olmayan ipliklerden dokunmuş bir tür astar. Geniş ve çapraz örgüyle dokunduğundan yumuşak olması ayakkabılarda yeğlenmesini sağlıyor. Suyu hemen emmesi ve hızlı kuruması açısından sentetik olmayan bir çözüm arayanlar için iyi bir seçenek olabilir. Su geçirmezlik ve nefes alabilme özelliklerine sahip değil.
Plastik: Genellikle kış etkinliklerinde kullanılan ayakkabıların dış kısmı plastikten imal edilir. İç kısmı ise dolgulu yapay deri, kumaş cordura gibi malzemelerden yapılır ve ayak ısısını koruyacak özelliktedir.
4 . İniş bantları: İnişlerde parmakların ayakkabının ucuna değmemesi için bileğin önünde bulunan iniş bantlarına sahip olmalıdır .
5. Bağlama kancaları: Ayakkabının kolayca giyilip/çıkarılabilmesi için bağcık bağlama yerlerinin yarı açık kancalardan yapılmış olmalıdır.
Not : Ayakkabılar her etkinlikten sonra temizlenmeli içlerine kağıt veya bez doldurularak biçimlerinin bozulmamasına özen gösterilmelidir . Kesinlikle herhangi bir ısı kaynağı aracılığı ile ıslak / nemli ayakkabılarınızı kurutmayınız. Sadece içine gazete kağıtları yerleştirerek normal oda koşullarında kurumaya bırakınız.