GeZGiN, İnsan ve Doğa sitesinin yazarı

İspanya’da mavi ejderha yüzünden plajlar tehlikede

GeZGiN — Mon, 25 Aug 2025 15:40:26 +0000

İspanya’nın güneydoğusundaki Guardamar del Segura kasabasındaki plajlar , yerel yetkililerin açıklamasına göre, suda iki zehirli deniz sümüklüböceğinin bulunmasının ardından bu haftanın başlarında kapatıldı.

Guardamar polisi Çarşamba günü Facebook’ta yaptığı paylaşımda, “Mavi ejderhanın (Glaucus atlanticus) ortaya çıkması ve vatandaşların güvenliği nedeniyle, yeni bir emre kadar tüm belediye plajlarında yüzmeyi yasakladık” dedi .

Efsanevi yaratıklara benzemesi nedeniyle halk arasında mavi ejderha olarak adlandırılan bu canlı, yalnızca 3 santimetre (1,2 inç) uzunluğundadır; ancak Portekiz savaş gemisi gibi zehirli hayvanlarla beslenir, sonra zehrini geri dönüştürüp yoğunlaştırarak kendisinden 300 kat daha büyük avları felç edebilir.

Guardamar del Segura sahillerinde iki mavi ejderha ( Glaucus atlanticus ) bulundu.

Polis, “Bu deniz hayvanıyla temas tehlikeli olabilir ve ciltte acı verici yanıklara neden olabilir” dedi ve plaj severlerin “aşırı dikkatli olmaları ve kumda görünebilecek olanlarla doğrudan temastan kaçınmaları” gerektiğini ekledi.

Perşembe günü itibariyle yasak kaldırıldı ve yüzmeye izin verildi, ancak yetkililer yine de dikkatli olunması konusunda uyardı.

Kasabanın belediye başkanı José Luis Sáez, halka bu yaratıklardan birini görmeleri halinde yetkililere haber vermelerini ve eldiven taksalar bile dokunmaktan kaçınmalarını söyledi. Sokulan kişilere etkilenen bölgeyi tuzlu suyla yıkamalarını ve tıbbi yardım almalarını tavsiye etti.

Güneşli iklimi, kayalık uçurumları ve çok sayıda plajıyla Alicante’yi çevreleyen Akdeniz kıyı şeridi, İspanya’nın turistik merkezlerinden biridir.

Mavi ejderhalar Akdeniz’de nadiren görülürler; daha çok Atlantik, Pasifik ve Hint Okyanuslarının ılıman ve tropikal sularında bulunurlar; buralarda okyanus akıntıları ve rüzgarla taşınırlar.

İspanya’da mavi ejderha yüzünden plajlar tehlikede yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.

Hakkari’deki Türkiye’nin en büyük vadi buzulu küresel ısınma nedeniyle eriyor.

GeZGiN — Mon, 21 Apr 2025 06:52:35 +0000

Hakkari’de, Türkiye’nin en yüksek ikinci zirvesi olan Uludurok’un yer aldığı Cilo Dağları’ndaki buzulların, iklim değişikliği ve hava şartları nedeniyle gittikçe küçüldüğü gözlendi.

Cumhurbaşkanı kararı ile “Milli Park” ilan edilen Hakkari ve Yüksekova arasındaki Cilo Dağları’nın eteklerindeki Türkiye’nin en büyük vadi buzulunda küresel ısınma nedeniyle yaşanan değişim dikkati çekiyor.

Son yıllarda yerli ve yabancı doğaseverlerin uğrak noktası haline gelen buzuldaki erime bölgeyi ziyaret eden bilim insanları tarafından kayıt altına alınıyor.

Bu kapsamda kente gelen Türk Coğrafya Kurumu üyelerinden oluşan bir grup öğretmen, buzulların olduğu alanda incelemelerde bulundu, yaşanan değişimi gözlemledi.

Geçen ay da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi ve Türk Coğrafya Kurumu Başkanı Doç. Dr. Ahmet Ertek başkanlığında kent merkezi ve Yüksekova ilçesinin farklı bölgelerinde 5 günlük arazi çalışması yürüten öğretmenler, elde ettikleri bulguları rapor haline getirerek üyesi oldukları kuruma sunacak.

“Böyle bir buzul Türkiye’nin hiçbir yerinde yok”

Türk Coğrafya Kurumu üyesi Engin Ulus, AA muhabirine, geçen ay da bölgeye geldiklerini ve buzulların o günden bu yana daha çok eridiğini söyledi.

Buzullardaki çatlakların genişlediğini ve şelalenin dibindeki büyük buz kütlesinin tamamen eridiğini gözlemlediklerini belirten Ulus, şunları kaydetti:

“Bu bizim için üzücü bir durum. Bu coğrafya muazzam. Dünyanın birçok bölgesinde böyle bir dağ sırası yok. Arıcılık hayvancılık bir kenara, ekoturizm buranın ekonomisine büyük bir ivme kazandırabilir. Bunu değerlendirmek lazım. Böyle bir buzul Türkiye’nin hiçbir bölgesinde yok. Türkiye’nin en büyük vadi buzulu. İnsanlar buzulları görmek için Antarktika’ya, İzlanda’ya, Patagonya’ya gidiyor. Ülkemizde uçakla iki saatte gelip buzulları görmek mümkün.”

“Buzullarda gözle görülebilen çok hızlı bir erime var”

Öğretmenlerden Gazi Kotan ise bölgeye tekrar gelerek incelemelerde bulunduklarını ifade ederek, “Çok büyük çatlaklar oluşmuş. Buzullarda gözle görülebilen çok hızlı bir erime var. İklim değişikliğinin etkilerini burada bariz şekilde görebiliyoruz. İklim değişikliğinin birçok şeye etkisi var. Kuraklık, yağış rejimlerinin değişmesi, aşırı yağışlar. Kastamonu’da gördüğümüz gibi ya da orman yangınlarının artması. Bunların ekolojiye de etkisi oluyor. Buzullar da bunun somut gözlemini yapabiliyoruz. Burası önemli bir alan. Görülmesi gereken yerler.” diye konuştu.

Büşra Körpe de buzulu ilk defa gördüğünü dile getirerek, “Umarım gelecek nesiller de burayı görebilir. Ama buzulların önümüzdeki 20, belki de 50 yıllık süreçte tamamen yok olma tehlikesiyle bile karşı karşıya kaldığını söyleyebiliriz.” dedi.

Gruba rehberlik eden doğasever Emin Noyan da yerli ve yabancı turistlerin bölgeye ilgi gösterdiğini söyleyerek, buzulların erimesinden üzüntü duyduklarını, herkesin çevreye duyarlı davranması gerektiğini ifade etti.

Hakkari’deki Türkiye’nin en büyük vadi buzulu küresel ısınma nedeniyle eriyor. yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.

İçtiğiniz Suyun pH Değeri Neden Önemli?

GeZGiN — Thu, 10 Apr 2025 06:08:39 +0000

İçtiğiniz suyun pH değeri, sağlığınız açısından düşündüğünüzden daha önemli olabilir. pH, bir maddenin asidik mi yoksa bazik mi olduğunu gösteren ölçüdür ve 0’dan 14’e kadar bir skalada değerlendirilir:

pH 7 = Nötr (saf su)
pH < 7 = Asidik
pH > 7 = Bazik (alkali)

İdeal İçme Suyu pH Değeri Kaç Olmalı?

Genellikle içme suyu için ideal pH aralığı 6.5 ile 8.5 arasında kabul edilir. Bu aralık hem sağlığa uygun hem de suyun tadı açısından dengelidir.

pH Değeri Neden Önemlidir?

1. Vücudun Asit-Baz Dengesini Etkiler

Vücut, hücre fonksiyonlarını sürdürebilmek için hassas bir pH dengesine ihtiyaç duyar. Sürekli olarak çok asidik (pH değeri düşük) su tüketmek:

Mide asidini artırabilir,
Kemiklerden kalsiyum çekilmesine neden olabilir,
Uzun vadede metabolik dengesizliklere yol açabilir.

2. Tadı ve İçilebilirliği Etkiler

Düşük pH’lı (asidik) su genelde daha metalimsi ya da keskin bir tada sahip olurken, yüksek pH’lı (bazik) su daha yumuşak ve kaygan bir içim sunar.

3. Boruları ve Armatürleri Aşındırabilir

Asidik su zamanla metal borularda korozyona, yani paslanma ve yıpranmaya neden olabilir. Bu da suya istenmeyen metalleri karıştırabilir (örneğin kurşun veya bakır).

4. Bazı pH Değerleri Sağlık Faydalarıyla İlişkilendirilir

Alkali (bazik) su bazı araştırmalarda:

Vücutta asit fazlasını dengeleyebileceği,
Antioksidan etkiler gösterebileceği,
Spor sonrası toparlanmayı destekleyebileceği gibi avantajlarla anılmıştır.

Ancak bu iddiaların bir kısmı henüz kesin bilimsel kanıtlarla tam anlamıyla desteklenmemektedir.

Suyunuzun pH’ını Nasıl Öğrenebilirsiniz?

Evde kullanabileceğiniz pH test kitleri (damlalı ya da şeritli)
Su arıtma cihazlarındaki pH göstergeleri
Belediyelerin ya da su sağlayıcı firmaların yayınladığı analiz raporları

Özetle:

pH değeri 6.5-8.5 arasında olan sular içme suyu olarak genellikle güvenli ve sağlıklıdır.
Çok düşük ya da çok yüksek pH değerlerine sahip suyu sürekli içmek, sağlık ve altyapı açısından riskli olabilir.
Sağlıklı bir yaşam için suyun kalitesi kadar miktarı da önemlidir – bol su içmeyi unutmayın!

İstersen pH değerleriyle ilgili grafik, tablo ya da bölge bölge pH karşılaştırmaları da hazırlayabilirim.

İçtiğiniz Suyun pH Değeri Neden Önemli? yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.

Kuş Fotoğrafçılığı Nasıl Yapılır?

GeZGiN — Wed, 09 Apr 2025 08:54:08 +0000

Kuş Fotoğrafçılığı Nasıl Yapılır?

Keşke kuş fotoğrafçılığı insanlar gibi çalışsaydı ve sadece kameranızı doğrultup, “peynir” diye bağırıp düğmeye basabilseydiniz. Ama çizgili göğüslü orman sinekkapanına herhangi bir şekilde bağırırsanız, ödülünüz kanat çırpıp, hızlı bir şekilde dalıp, kuşun olduğu yerde boş bir yer bırakacaktır. Kuş fotoğrafçılığını anlamak için önce kuş psikolojisini anlamalısınız.

Kartallar ve şahinler gibi yırtıcı kuşlar hariç çoğu kuş avdır, yani kendileri, yavruları ve yumurtaları diğer hayvanlar için yiyecek haline gelir. Bu nedenle, hayatta kalma yöntemleri arasında kamufle görünümler, ulaşılması zor yuvalar ve uçma hızı yer alır. Bu hayatta kalma stratejileri kuş fotoğrafçılığını diğer yaban hayatı fotoğrafçılığı türlerinden daha zorlu hale getirir. Bu zorlukları birkaç şekilde azaltabilirsiniz: kuş davranışlarını ve göç modellerini bilmek ve doğru ekipmana sahip olmak ve bunları nasıl kullanacağınızı bilmek. Bunun üstüne, sahip olmanız gereken üç özelliği ekleyin: sabır, azim ve pratik yapma isteği.

Kuşları fotoğraflamak için önce onları bulmanız gerekir. Bu, nerede yaşadıklarını, nereye göç ettiklerini ve ne zaman göç ettiklerini bilmeniz gerektiği anlamına gelir. Belirli bir plajın veya ormanın kuş sesleri ve görüntüleriyle dolu olduğunu duyabilirsiniz, ancak yılın yanlış zamanında giderseniz, ürkütücü bir sessizlikten başka bir şey duymayabilirsiniz. Her kuş türünün kendine özgü alışkanlıkları ve kalıpları vardır, bu nedenle fotoğraflamaya çalışmadan önce ilginizi çeken kuşlar hakkında bilgi edinin. Eğitiminize yerel bir kuş gözlemciliği kulübünün veya Doğa gezilerine katılarak başlayabilir veya kuş göç kalıpları hakkında bilgi sağlayan Yaban hayatı inceleyen Web sitesini inceleyebilirsiniz.

Kuş fotoğrafçılığına yeni başladıysanız, kuşların insan faaliyetlerine alışkın olduğu yerleri ziyaret edin, örneğin popüler sahilleri — yaklaştığınızda konularınızın dağılma olasılığı daha düşük olacaktır. Fotoğraf çekmeye başlamadan önce yere yakınlaşın — karnınıza kadar. Bu, yalnızca konularınız için sizi daha az ürkütücü ve tehditkar bir görüntü haline getirmekle kalmaz, aynı zamanda onları kendi seviyelerinde, göz göze yakalama avantajını da sağlar. Ve gerçekten, kuş fotoğraflarına bakmanın en büyük keyfi, sanki oradaymışsınız gibi hissetmek değil midir?

Artık kuş fotoğrafçılığının temellerinden bazılarını anladığınıza göre, ne tür bir kamera kullanmanız gerektiğini merak ediyor olabilirsiniz. Kuş fotoğrafçılığı ekipmanları hakkında bilgi edinmek için okumaya devam edin.

Kuş Fotoğrafçılığı Ekipmanları
Cornell Ornitoloji Laboratuvarı’na göre, kişisel tercihiniz kamera seçiminizi belirlemelidir, ancak Canon ve Nikon kameralar profesyonel kuş fotoğrafçıları arasında sürekli olarak favori olarak belirtilmektedir. Kullanılacak en iyi kamera türü, dijital tek lens refleks anlamına gelen DSLR’dir. SLR formatı uyumluluk ve uyarlanabilirlik anlamına gelir — ayarlar üzerinde daha fazla kontrole sahipsiniz ve çok çeşitli değiştirilebilir lensler mevcuttur.

Fotoğraf makinenizi ve lensinizi seçerken göz önünde bulundurmanız gereken bazı faktörler şunlardır:

Manuel ve otomatik : Ortalama bir tüketici için, otomatik varsayılan ayarlara sahip bir kompakt kamera idealdir çünkü bu kameralar çok fazla bilgi ve eğitim gerektirmez. Ancak kuşları fotoğraflamak söz konusu olduğunda, zayıf ışık koşullarının ve hızlı hareket eden nesnelerin üstesinden gelmek için daha fazla kontrole ihtiyacınız vardır. Manuel kontrollerle ne kadar çok varsayılan ayarı geçersiz kılabilirseniz, kameranız o kadar profesyonel gibi çalışacaktır.
Hız : Bir kamera saniyede üç kare çekebilirken, diğeri saniyede sadece iki kare çekebilir. Bu büyük bir fark gibi görünmeyebilir, ancak kuşların hızlı hareket eden dünyasında, saniyedeki kare sayısı istediğiniz görüntüyü yakalamak veya sadece bir kanat ucunu yakalamak arasındaki farkı yaratabilir.
Telefoto lens : Fotoğrafçılığın çoğunda 35 mm lens yeterlidir. 35, odak uzaklığını ve nesnenize ne kadar odaklanabileceğinizi ifade eder. 35 mm’den küçük lensler geniş açılı lenslerdir; daha geniş sahneleri yakalamanızı sağlarlar ancak uzaktaki nesnelere odaklanamazsınız. Ancak 70 mm lens, uzaktaki nesnelere odaklanan daha dar bir kapsam sağlar. Birçok kuş fotoğrafçısı 400 mm ile 500 mm arasında lensler kullanır ancak bu daha büyük lensler genellikle pahalı, ağır ve manevrası zordur.

Uçan bir kuş gibi hareketli bir görüntüyü yakalamak, sabit bir görüntüyü yakalamaktan daha fazla beceri gerektirir. Kameralar, ışığın alıcı yüzeyde bir izlenim bırakmasına dayanır ve kamerayı ne kadar uzun süre açık tutarsanız, deklanşörden o kadar fazla ışık girer. Kamera çok fazla ışık alırsa, görüntü soluklaşır, ancak kamera çok az ışık alırsa, görüntü çok karanlık olur.

Deklanşörün açılıp kapanma hızının yanı sıra, kameraya giren ışık miktarı da açıklığın ne kadar büyük olduğuna bağlıdır — buna diyafram denir . Deklanşör hızı ve diyaframın farklı kombinasyonlarını oluşturarak kameraya ne kadar ışık gireceğini ve ne kadar süreyle gireceğini belirlersiniz. Düşük ışıkta hareketsiz bir görüntü çekerken, yavaş bir deklanşör hızı ve geniş bir diyafram isteyebilirsiniz, ancak parlak bir gökyüzüne karşı bir kuş gibi hızlı hareket eden bir nesneyi fotoğrafladığınızda, deklanşör hızının hızlı olması gerekir. Daha fazla kuş fotoğrafçılığı ipucu için okumaya devam edin.

Kuş Fotoğrafçılığı İpuçları

Yakalama ışığı, bir kuşun gözlerini canlandırmaya yardımcı olur.

Ailemizi ve arkadaşlarımızı dijital kameralarımızla fotoğraflayan çoğumuz başarıya ulaşmak için otomatik ayarlara güveniriz. Ancak kuş fotoğrafçılığında, kişi vizördeyken kontrollerin nerede olduğunu bilerek kamerayı manuel olarak nasıl kullanacağını öğrenmelidir. Bir kuşun en iyi fotoğrafını çekmek için birkaç faktör birlikte çalışmalıdır. İyi bir kameraya, sabit bir ele veya tripoda ve iyi ışığa ihtiyacınız vardır. İdeal olarak, kameranız bir tripod üzerinde sabit duracaktır, ancak küçük bir kum torbasıyla kaplı arabanızın camını lensi koymak için bir yüzey olarak da kullanabilirsiniz. Diğer tüm faktörler iyi kuş fotoğrafçılığı için uygun olsa bile, titrek bir el veya kameranın küçük bir hareketi görüntülerinizi bulanık ve odak dışı hale getirebilir.

Sanatsal bir göze sahip olanlar için, bir fotoğrafın kompozisyonu kolaydır. Bu kişiler içgüdüsel olarak kırmızı meyveli bir çalının yanında kırmızı göğüslü bir kuşu fotoğraflamanın kuşun renklerini ortaya çıkarmaya yardımcı olacağını bilirler. Ancak geri kalanımız bir sanatçının gözünü geliştirmek için çalışmamız gerekebilir. Bunu yapmanın ilk adımı iyi kuş fotoğrafçılığını incelemektir. Size hitap eden üstün fotoğraflara yakından bakın ve kendinize şu soruları sorun: Bu fotoğrafta hoşuma giden şey nedir? Ön plan nasıl? Arka plan nasıl? İkisi arasındaki ilişki nedir? Bu tür fotoğrafları yakından inceleyerek, kendi fotoğraflarınızda ortaya çıkacak duyarlılığı içselleştirmeye başlayabilirsiniz. Bu kuş fotoğraflarını incelerken ışığa da dikkat edin – ışık eşit ve yumuşak olmalı, sert olmamalı. Bu, koyu gölgeler veya yoğun parlak kontrast alanları olmadığı anlamına gelir.

Peki doğada olduğunuzda ve çevreyi kontrol edemediğinizde en iyi ışığı nasıl elde edersiniz? Bunun sırrı, fotoğrafçılığınızı sabahın erken saatlerinde veya öğleden sonra geç saatlerde yapmaktır. Profesyonel fotoğrafçılar tarafından en ideal olarak belirtilen zamanlar, gün doğumundan sonraki iki saat ve gün batımından önceki iki saattir — bu, ışığın açısının ve yoğunluğunun öznelerinizin dokusunu ve renklerini ortaya çıkarmak için tam doğru olduğu zamandır. Kuşları fotoğraflamak için en kötü zaman, bulutlu veya kapalı bir gün olmadığı sürece, güneşin tepede olduğu öğlen vaktidir.

Doğru ekipmana, kompozisyon anlayışına ve en iyi ışığı nasıl elde edeceğinize dair iyi bir fikre sahipsiniz. Ancak, konunuz sizi fark edip yaklaştığınızda hızla uzaklaşırsa bunların hiçbiri önemli değildir. Bunu önlemek için bir perde kullanmayı deneyebilirsiniz. Kuş fotoğrafçılığında, perde, ürkek kuşların sizi görüp kaçmaması için arkasına saklandığınız bir şeydir. Üç tür perde vardır: doğal perdeler, üretilmiş perdeler ve ev yapımı perdeler.

Doğal panjurlar arasında ağaçlar, çalılar, uzun otlar ve hatta arabanız bulunur. Üretilen panjurlar spor malzemeleri mağazalarında bulunur ve hem kuş avcıları hem de kuş fotoğrafçıları tarafından kullanılır. Çoğu kamuflajlı renklere sahip çadır benzeri yapılar ve kamera lensiniz için bir açıklık olacaktır. Ev yapımı panjurlar bir karton kutu veya hatta lens için bir delik bulunan bir çamaşır ipine asılmış bir battaniye olabilir. Daha fazla konfor için lens açıklığı dışında kapalı bir resim penceresi kullanmayı düşünün. Ancak bu yöntemin işe yaraması için kuşları bahçenize çekmeniz gerekir. Bunu nasıl yapacağınızı öğrenmek için okumaya devam edin.

Arka Bahçede Kuş Sığınağı Oluşturma

Kuş fotoğrafçısı olmanın cazibesinin bir kısmı, “avlanma” gezileri için şehir dışına çıkma fırsatında yatar. Eyaletin veya ülkenin yeni yerlerini görürsünüz ve içinde yaşadığımız doğal dünyayı daha iyi takdir edersiniz. Ancak, evde kalıp kuşları fotoğraflamanın da faydaları vardır. İşin püf noktası, elbette, kuşların size gelmesini sağlamaktır.

Kuşları çekmek için, sadece temel ihtiyaçlarını anlamanız gerekir: yiyecek, su ve barınak. Bahçenizi kuş yemlikleri, meyve ve çilek üreten bitkiler, kuş evleri ve kuş banyolarıyla doldurarak, bölgenizdeki kuşlar için bir cennet yaratmış olursunuz. Yemlikleri tohumla doldurun, kuş banyolarına düzenli olarak temiz su dökün ve bahçeyi yırtıcı hayvanlardan (özellikle evcil kedinizden) uzak tutun; fotoğraflamak için bolca yaban hayatı elde edersiniz.

Arka bahçenizdeki kuş gözlemciliği, hafta sonu gezilerine çıkmadan önce becerilerinizi geliştirebileceğiniz bir yer sağlayabilir ve kameranızın nasıl çalıştığını öğrenebilir, belirli kuşların nasıl davrandığını gözlemleyebilir ve farklı görüntüler yakalama pratiği yapabilirsiniz. Bir kuş gözlemciliği gezisine hazır olduğunuzda, kuşların olduğu yere gitmek istersiniz. Türkiye’de ki en iyi 10 kuş gözlemciliği merkezi şunlardır :

Manyas Kuş Cenneti
Kızılırmak Deltası
Akyatan Lagünü
Gediz Deltası (izmir kuş cenneti)
Sultan Sazlığı Yay Gölü Kuş Cenneti
Sakarya Nehri deltası
Kızılırmak Deltası
Göksu Deltası Kuş Cenneti
Nallıhan Kuş Cenneti
Bafa Gölü Kuş Cenneti

Yaşadığınız bölgede en iyi kuş gözlem alanlarını bulmak için internet üzerinden Türkiye’nin En İyi Kuş Gözlem rotalarına göz atabilirsiniz . Ancak yeni başlayanlar için kuş gözlem organizasyonlarına katılmak ve gezilere katılmak her şeyi sıfırdan öğrenmek için bir kısayoldur.

Yakalama ışığı

İyi kuş fotoğrafçılığını incelediğinizde, kuşun gözlerinde bir ışık yansıması fark edebilirsiniz – buna yakalama ışığı denir . Yakalama ışığı, basitçe güneşten veya flaş gibi yapay ışıktan gelen bir ışık kaynağının yansımasıdır. Bir kuşun fotoğrafında yakalama ışığı, gözlerini canlandıracaktır – kuşların gözleri genellikle onsuz cansız görünür. Yakalama ışığıyla bir görüntü yakalamanın püf noktası, kuşun başını çevirmesini beklemektir – ışığın gözlerine yansıdığını gördüğünüzde fotoğrafınızı çekin.

Kuş Fotoğrafçılığı Nasıl Yapılır? yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.

Antibiyotiklerin bozduğu bağırsakları hangi gıdalarla iyileştirebiliriz?

GeZGiN — Wed, 20 Nov 2024 06:53:14 +0000

Çeşitli sebeplerle antibiyotik kullanmak zorunda kalıyoruz ancak bu ilaçlar bağırsak mikrobiyomumuzda hasara yol açabilir. Antibiyotik kullanırken çoğumuz bağırsaklarımızdaki iyi bakterilerin öldüğünü düşünüp “Hasarı en aza indirmek için ne yapabilirim?” diye düşünüyoruz.

1928’den bu yana, antibiyotikler bir zamanlar hayatı tehdit eden enfeksiyonları tedavi ediyor ancak tedavi sürecinde kötü bakterileri yok etme sürecinde, iyi bakterileri de yok edebilirler.

The New York Times’e konuşan gastroenterolog olan Dr. Tien Dong, neyse ki çoğu insan için bağırsak mikrobiyomu üzerindeki bu etkilerin geçici olduğunu söyledi ve ekledi: “Genel olarak sağlığınız iyiyse, “muhtemelen kendi kendinize iyileşirsiniz” dedi.

Yine de bu iyileşmeyi teşvik etmek için önlemler almak gerekebilir. Bu konuda yapılan araştırmalar çoğu sınırlı olsa da atılacak en önemli adım beslenme…

Antibiyotikler bağırsaklarınıza ne yapar?

Dr. Dong, antibiyotiklerin bağırsaklarınızdaki mikropları, orman yangınlarının bir ormandaki bitki ve hayvanları etkilemesine benzer şekilde etkilediğini söyledi. Arazi yeniden büyür ancak eski çeşitliliğine nazaran daha az çeşitlilikle. Bir yangından sonra yeniden çoğalan ilk bitkiler her yerde büyürler.

Dr. Dong, antibiyotik kullanımından sonra da bağırsaklarda aynı şeyin olduğunu, geri dönen ilk bakterilerin bağırsakları hızla ele geçiren hızlı büyüyenler olduğunu, bunun daha az çeşitli ve dolayısıyla daha az sağlıklı bir mikrobiyom oluşturduğunu ifade etti.

Yakın zamanda Kanada’daki Simon Fraser Üniversitesi’ndeki mikrobiyal genomikçi Amy Langdon, neyse ki geniş spektrumlu oral antibiyotiklerin tüm doğal bağırsak floranızı öldürmeyeceğini söyledi. Yanmış bir arazide rastgele yeşilliklerin hayatta kalabilmesine benzer şekilde, iyi bakterilerden oluşan küçük topluluklar sindirim sisteminin antibiyotiklerin ulaşamadığı kısımlarında saklanabilir. Dr. Langdon, “Bağırsağı yeniden beslemek için bunlara güveniyoruz” dedi.

Zamanla, bu hayatta kalan bakteriler; yiyeceklerden, diğer insanlardan veya evcil hayvanlarınızdan edindiğiniz yeni bakterilerle birlikte sağlıklı bir mikrobiyomu yeniden inşa edebilir. Bağırsak mikrobiyomununun düzelmesi küçük çocuklar, yaşlı yetişkinler veya sık antibiyotik kullananlarda daha uzun sürebilir ancak Dr. Dong, çoğu yetişkinin bağırsaklarının birkaç ay içinde normale döneceğini söyledi.

Antibiyotiklerden sonra ne yemeliyim?

Arizona Üniversitesi Kanser Merkezi’nde bağırsak mikrobiyomunu araştıran immünobiyolog Pawel Kiela, beslenmenin antibiyotik sonrası iyileşmenin en önemli unsuru olabileceğini, bazı gıda türlerinin “iyi” mikropların büyümesini teşvik ettiğini, “kötü” mikropların cesaretini kırmakta daha iyi olduğunu söyledi.

Dr. Langdon, diyetinize zencefil eklemenizi önerdi ve mide bulantısı, şişkinlik, gaz gibi antibiyotik kullanımıyla ilişkili bazı semptomları zencefilin azaltabileceğine dair bazı kanıtlar olduğunu belirtti. Dr. Langdon, çay yapmak için taze zencefili suda demlemeyi veya bir çorba kaşığı rendelenmiş zencefili bir smoothie ile karıştırmayı denemenizi önerdi.

Dr. Kiela, sağlıklı bağırsak bakterilerinin lifleri tercih etme eğiliminde olduğunu söyledi.

2021 yılında yapılan bir çalışmada, bilim insanları insan dışkı bakterilerini iki grup fareye nakletti: Biri düşük lifli bir diyetle, diğeri ise genellikle yüksek lifli tahılların bir karışımını içeren standart bir fare yemi diyetiyle beslendi. Her iki gruba da antibiyotik verildikten sonra, düşük lifli diyet uygulayan farelerin bağırsak çeşitliliği standart diyet uygulayanlara göre daha yavaş iyileşti ve bazı iyi bakterileri asla yeniden oluşmadı.

ABD Federal sağlık yetkilileri, yaşınıza ve cinsiyetinize bağlı olarak günde en az 21 ila 38 gram lif tüketmenizi öneriyor. Dr. Kiela, bunun hedeflenmesi gereken iyi bir miktar olduğunu söyledi ve soğan, sarımsak, pırasa, muz, kuşkonmaz, enginar, yulaf ve baklagillerin harika kaynaklar olduğunu ekledi.

Dr. Dong, bazı insanlar için antibiyotiklerin ishal, şişkinlik ve kramplara neden olabileceğini ve yüksek lifli gıdaların şişkinlik ve gaz gibi semptomları daha da kötüleştirebileceğini söyledi. İlaç alırken büyük bir salata ya da bir tabak sebze yemek istemiyorsanız, belirtileriniz yatışana kadar beklemenizde bir sakınca olmadığını sözlerine ekledi.

Dr. Kiela, kimchi veya kefir gibi fermente yiyecek veya içeceklerin, tamamen kaybetmiş olabileceğiniz iyi bakterilerin yerini almasına yardımcı olabileceğine dair bazı sınırlı kanıtlar olduğunu söyledi.

Probiyotik almalı mısınız?

On yıldan daha uzun bir süre önce yapılan araştırmalar, probiyotik takviyelerinin antibiyotiğin neden olduğu ishal ve kramp gibi bazı ani yan etkileri yatıştırmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor. Dr. Kiela, bunun doktorların antibiyotiklerle birlikte probiyotik takviyeleri önermeye başlamasına neden olduğunu söyledi.

Ancak daha yeni ve daha sağlam araştırmalar, probiyotik takviyelerinin antibiyotik kullanımından sonra bağırsak mikrobiyomu için önemli bir faydası olmadığını gösteriyor. Hatta bazı araştırmalar, bağırsak iyileşmesini yavaşlatabileceklerini dâhi öne sürüyor. Dr. Kiela, sınırlı sayıda mikrobiyal türün takviyeler yoluyla bağırsağa girdiğinde, yer ve besin için rekabet ettiklerini ve hatta kendi yararlı bağırsak bakterilerinizin yeniden büyümesini önleyen kimyasallar üretebileceklerini söyledi.

Dr. Kiela, sonuç olarak, probiyotik almanın muhtemelen kimseye zarar vermeyeceğini ancak bağırsak mikrobiyomunun tam olarak eskisi gibi olmasına yardımcı olmayacağını sözlerine ekledi.

Antibiyotiklerin bozduğu bağırsakları hangi gıdalarla iyileştirebiliriz? yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.

Bamya Suyu Sağlığınızı İyileştirebilir mi?

GeZGiN — Wed, 23 Oct 2024 07:46:10 +0000

Önemli Başlıklar:

Bamya suyu, dilimlenmiş bamyaların suya batırılması ve daha sonra suyunun süzülerek içilmesiyle yapılır.

Bamya, çeşitli vitamin ve mineraller sağlayan lif açısından zengin bir sebzedir. Ancak bamyanın sağlık yararlarının bamya suyuna geçip geçmediği bilinmemektedir.

Bamya suyunun içilmesi güvenlidir, ancak birçok kişi dokusunun iştah açıcı olmadığını söylüyor.

Sosyal medyayı kullanıyorsanız, etkileyicilerin bamya suyundan bahsettiğini görmüş olabilirsiniz. İçerik oluşturucuları bamya suyunun birçok sağlık faydası sağladığını iddia ediyor. Kan şekerinden sindirime ve cinsel işleve kadar her şeyi iyileştirdiğini bildiriyorlar.

Hamilelerin bamya suyu içmeleri bile öneriliyor; doğumu başlatmak için değil, vajinal doğumu kolaylaştırmak için.

Bamya kendi başına bazı sağlık yararları sunar. Ancak, bu noktada, bamya suyunun yukarıda belirtilen şeylerden herhangi birini yapabileceğini kanıtlayan bir araştırma yoktur. Bamya suyu ve belirli sağlık koşullarına yardımcı olma potansiyeli hakkında yapılan sağlık iddialarından bazılarını inceleyelim.

Bamya suyu nedir?

Bamya suyu, taze veya dondurulmuş bamya kabuklarının dilimlenmesi, suya batırılması ve buzdolabında birkaç saat bekletilmesiyle yapılır. Süzülen sıvı bamya suyudur. Ancak sade su ile aynı dokuya sahip olmayacaktır. Aslında, biraz iğrenç bile olabilir.

Virginia, Richmond’daki Holistic Health and Wellness’ın kurucusu ve bağırsak sağlığı diyetisyeni Kaytee Hadley , “Bamyadaki lif ve besinler nedeniyle suyun dokusu daha kalın, hatta sümüksü oluyor” diyor .

Bu doku bamyanın yeşil çekirdeklerinde bulunan yapışkan bir sıvı olan bamyanın mukusundan kaynaklanır. Mukus , polisakkaritlerden (bir tür karbonhidrat) ve proteinler ile minerallerden oluşur. Dilimlenmiş bamya baklaları suya batırıldığında, bamya suyunda içtiğiniz bu mukus açığa çıkar.

Bamya suyu faydalı mı?

İşte bamya suyunun sağlık yararları hakkında en popüler iddialardan bazıları ve bilimin her biri hakkında söyledikleri.

1. Sindirim sağlığını iyileştirir

Bamya hem çözünmeyen hem de çözünen lif içerir . Lif, sindirim sağlığına birçok şekilde yardımcı olur, bunlar arasında şunlar yer alır:

Sağlıklı bir bağırsak mikrobiyomunu desteklemeye yardımcı olmak
Bağırsak hareketlerinizi düzenli tutmak için dışkıyı bağırsaklarınızdan geçirin
Dışkınızı hacimlendirerek daha kolay geçmesini sağlar
Dışkıyı daha yumuşak hale getirir, bu da hemoroid geliştirme olasılığını azaltır
Kolonunuzda gelişen ve iltihaplanabilen küçük kesecikler olan divertiküloz riskini azaltmak

Ancak Hadley, bamya suyunun, sebzeyi yemekle aynı faydaları sağlayıp sağlamadığını bilmediğimizi de sözlerine ekliyor.

2. Kalp sağlığını destekler

Bamyadaki çözünebilir lif kolesterol seviyelerini iyileştirebilir . Lif kolesterole bağlanır ve dışkınız yoluyla vücudunuzdan dışarı taşır. Ve daha düşük kolesterol seviyeleri, kalp krizi ve felce yol açan kan damarlarınızdaki plak oluşumunu önlemeye yardımcı olabilir. Ancak bamyadaki lifin ne kadarının bamya suyuna girdiği belirsizdir.

3. Vücudu detoks eder

Hadley, bamya suyunun iki avantajı olduğunu söylüyor: Hem su hem de lif içeriyor.

Hem su hem de lif vücudun detoks süreçlerinde rol oynar:

Su içmek böbrekler, terleme ve lenf sistemi yoluyla vücuttaki atık ve toksinlerin atılmasına yardımcı olur.
Lifler aynı zamanda toksinleri dışkınıza taşır.

Ancak Hadley, su ve lif almak için bamya suyu içmeniz gerekmediğini söylüyor. “Bamya bir tür mucizevi detoks yemeği değil,” dedi.

Örneğin, sade su içebilir ve çeşitli lif açısından zengin yiyecekler yiyebilirsiniz . Yüksek lifli yiyecekler şunları içerir:

Meyveler
Sebzeler
Tam tahıllar
Baklagiller (fasulye)
Fındık
Tohumlar

4. Kilo hedeflerini destekler

Bamya suyunun kilo yönetiminde rol oynayabileceği birkaç yol vardır. Birincisi, bamya lif içerir ve bu da yemeklerden sonra kendinizi tok hissetmenize yardımcı olur . İkincisi, su içmek kilo vermeye yardımcı olabilir, özellikle de şekerli içecekleri su ile değiştiriyorsanız.

Ancak bamya suyunun kilo kaybına olan etkisini inceleyen bir çalışma bulunmadığından faydaları şimdilik teoriktir.

Hadley, “Kimsenin sadece beslenmesine bamya suyu ekleyerek kilo verebileceğini düşünmesini tavsiye etmem” dedi.

5. Kan şekerini düzenler

Uzmanlar lifin kan şekerini yönetmeye yardımcı olduğunu biliyor. Ancak bazı ilk araştırmalar bamyanın musilajındaki polisakkaritlerin ve antioksidanların kan şekerine de yardımcı olabileceğini öne sürüyor. Bu araştırma hayvanlar üzerinde ve test tüplerinde yapıldığı için insanlar üzerinde herhangi bir etkisi olup olmadığını bilmiyoruz.

6. Cinsel sağlığı destekler

Sosyal medyadaki iddialardan biri de bamya suyunun vajinal kayganlığı artırabileceği. İnsanlar bamya suyunun mukus benzeri dokusunun daha fazla vajinal nem üretmeye yardımcı olduğunu söylüyor. Ancak şu anda bununla ilgili bir kanıt yok.

Sonuç olarak, Hadley’e göre, sosyal medyada bamya suyuyla ilgili iddialar abartılıyor. Potansiyel sağlık yararları hakkında daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Bamya besin değerleri

Bamya suyunun besin değeri bilinmiyor. Bu, bamyanın suda bekletilmesiyle yapılan bir içecektir. Bu nedenle, bamyadaki besin maddelerinin bamya suyuna geçip geçmediği belirsizdir. Bununla birlikte, aşağıdaki tablo çiğ bamyanınfincan başına besin değerini göstermektedir.

Besin	Miktar
Protein	2 gr
Toplam yağ	0 gr
Karbonhidrat	7 gr
Lif	3 gr
Toplam şekerler	1,5 gr
Magnezyum	57 mg (Günlük Değerin (DV) %14’ü)*
Manganez	0,8 mg (DV’nin %35’i)
C vitamini	23 mg (DV’nin %26’sı)
Tiamin (B1)	0,2 mg (DV’nin %17’si)
B6 vitamini	0,2 mg (DV’nin %12’si)
Folat 6	0 mikrogram (mcg) (DV’nin %15’i)
K vitamini	31 mcg (DV’nin %26’sı)

* Günlük Değer (GD), bir gıda maddesinin tek bir porsiyonunda ne kadar besin bulunduğunu, günlük tüketmeniz gereken miktara ilişkin diyet kılavuzlarına dayanarak söyler.

Bamya, lif, manganez, C ve K vitaminleri açısından mükemmel bir kaynak olmasının yanı sıra, diğer birçok sebzeden daha fazla protein içerir.

Bamya suyunu kimler içmemeli?

Genel olarak bamya suyu güvenlidir. Ancak Hadley, çok fazla içerseniz, içecekteki lifin şişkinlik veya mide rahatsızlığı gibi semptomlara neden olabileceğini söylüyor. Bu, özellikle diyetinizde çok fazla lif tüketmeye alışkın değilseniz doğru olabilir. Bamya suyu içtikten sonra kendinizi iyi hissetmiyorsanız, bundan kaçınmalı veya içtiğiniz miktarı azaltmalısınız.

Bamya ABD’de başlıca gıda alerjenlerinden biri olarak listelenmemiştir . Ancak her türlü gıda alerjiye neden olabilir. Bamya alerjiniz varsa, bamya suyu içmekten de kaçınmalısınız.

Hamilelikte bamya suyu

Sosyal medyada hamilelerin bamya suyu içtiğine dair birçok video var. İddiaya göre vajinal doğuma yardımcı olabilir. Anekdot olarak, bamya suyunun bebeğin dışarı çıkmasına yardımcı olmak için “daha kaygan” bir ortam yaratmaya yardımcı olduğu söylenir.

Ne yazık ki, bamya suyunun doğum üzerinde herhangi bir etkisi olduğuna dair bir araştırma yok. Ancak Hadley, bamyanın kendisinin lif ve folatla dolu olduğunu belirtiyor. Bu, onu hem sizin hem de bebeğiniz için hamilelik sırasında yenmesi gereken mükemmel bir sebze yapıyor.

Bamya suyu nasıl içilir

Özellikle de düzenli olarak diyetinizin bir parçası olarak bamya yiyorsanız, bamya suyunun tadı ve dokusu sizi rahatsız etmeyebilir. Ancak bazı insanlar tadını ve dokusunu aşmakta zorlanır, sümüksü ve tatsız olduğunu söyler.

Eğer beğenmezseniz, onu çeşitli şekillerde süsleyebilirsiniz:

Hindistan cevizi suyunu normal su yerine kullanın.
Bamyanın yanına doğranmış veya dilimlenmiş meyveleri ekleyin veya bamya suyunu dökerken bardağınıza ekleyin.
Bamya suyuna meyve suyu, özellikle ananas suyu ekleyin.
Tarçın veya kırmızı biber gibi baharatlar ekleyin.
Bamya suyunu pürüzsüz hale getirmek için blenderdan geçirin veya köpürtücü kullanın.

İçilmesi gereken belirli bir “doz” yoktur, ancak günde yaklaşık 8 ons (240 ml) içmek yaygındır.

Hadley, bamya suyunu günün herhangi bir saatinde yudumlayabileceğinizi söylüyor. “Bamya suyu içiyorsanız, dengeli bir diyetin parçası olarak tadını çıkarmayı unutmayın” dedi.

Sonuç

Bamya suyunu destekleyenler, sindirim sağlığından diyabet desteğine ve kilo verme yönetimine kadar birçok sağlık faydası sağladığını söylüyor. Sebze olan bamya, antioksidanlar, lif ve C ve K vitaminleri de dahil olmak üzere bazı sağlık faydaları sağlıyor. Soru, bu besin maddelerinin bamya suyuna girip girmediği ve hangi miktarlarda olduğudur. Bamya suyu hakkında güvenilir bilgilere sahip olmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Kaynak : https://www.goodrx.com/well-being/diet-nutrition/okra-water-benefits

Bamya Suyu Sağlığınızı İyileştirebilir mi? yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.

Dünyanın En Yüksek 10 Şelalesi

GeZGiN — Fri, 19 Jul 2024 10:59:52 +0000

Dünyanın En Yüksek 10 Şelalesi

New York’taki Niagara Şelalesi’nin bir parçası olan American Falls, dünyanın en ünlü şelalelerinden biridir, ancak 176 fit yüksekliğiyle en yüksek şelalelerden bazıları kadar yüksek değildir. Dünyanın en yüksek 10 şelalesi hangileridir? Şelalelerin daha fazla resmini görün.

Herkes listelerden hoşlanır. Forbes Dergisi her yıl dünyanın en zengin 50 kişisini listeler. Her Noel’de çocuklar Noel Baba’ya göndermek için dilek listeleri yaparlar. Bir dizi liste her hafta en iyi şarkıları ve albümleri listeler. Ve her yılın sonunda gazeteler, dergiler ve web siteleri okuyucuların arabalardan çikolatalara ve kaliteli şaraplara kadar çeşitli favori listelerini derler.

Listelenmeye hazır bir konu şelalelerdir. Bir şelale doğası gereği basit görünse de — genellikle kayalık bir çıkıntının üzerinden bir su birikintisine dökülen ve ardından bir nehir olarak akmaya devam eden bir nehirdir — güzel bir ortamda büyük bir şelalenin görsel etkisi nefes kesici olabilir.

Ancak güzelliklerine ve yerel simge yapılar olarak yaygın olarak adlandırılmalarına rağmen, dünyanın en yüksek şelalelerinin doğru bir listesini derlemek kolay bir iş değildir. Şelale meraklıları ve jeologlar akış hacmi, şelalelerin tek bir damladan mı yoksa birkaç damladan mı oluştuğu ve tabii ki şelalelerin yüksekliğini doğru bir şekilde belirleme yöntemleri gibi noktalar üzerinde tartışmaktadır [kaynak: Dünya Şelale Veritabanı ].

Dünyanın en yüksek şelalelerinin çoğu pek iyi bilinmiyor ve bunun nedeni büyüleyici olmamaları değil, çoğunlukla çok uzak, engebeli yerlerde olmaları. Ve çok bilindik yerlerden uzakta oldukları için, bu devlerden birkaçı yakın zamanda keşfedildi. Bu nedenle, bu liste güncel olsa da, bu 10’dan bile daha yüksek başka şelaleler olabilir. Şelale dünyasındaki mevcut krallar hakkında bilgi edinmek için okumaya devam edin, ancak gelecekte bir veya iki yeni keşfin listeyi değiştirmesine şaşırmayın [kaynak: Merco Press ].

İçindekiler

10: Browne Şelalesi, Yeni Zelanda

Doubtful Sound’un sudan görünümü. (Doubtful Sound’un herhangi bir sese verilen en iyi isim olduğunu ileri sürmek isteriz.)

PAUL KAY/OXFORD SCİENTİFİC/GETTY IMAGES

Şelale avcıları, listemizdeki 10 şelalenin en küçüğünü kaçırdıkları için affedilebilirler. Öncelikle, Browne Şelalesi Yeni Zelanda’nın güney ucuna yakın bir yerde bulunur ve Fjordland Milli Parkı kıyısı boyunca Doubtful Sound’a dökülür. Sound ( büyük bir okyanus girişi türü) en yakın yoldan millerce uzakta ve ada ülkesinin büyük şehirlerinden uzaktadır.

Şelalenin yolu da görünürlüğüne yardımcı olmuyor. 2.030 fit (619 metre) yükseklikten başlayan şelale, derin, çalılıklı bir vadiye dalmadan önce bir dizi kademeli, köpüren düşüşten geçiyor. Şelalenin alt yarısı, yolunu çoğu sıradan izleyiciden gizleyen yoğun bitki örtüsünün arasından kıvrılıyor.

Bu, Browne Şelalesi’ni spekülasyon hedefi haline getirdi: Bazıları, Fjordland Milli Parkı’nda bulunan Sutherland Şelalesi’nin aslında Yeni Zelanda’nın en yüksek şelalesi olduğunu iddia ediyor. Bu şelale, sisli ve oldukça görünür bir görüntüde üç düz basamaktan dikey olarak akıyor. Ancak toplam yüksekliği 1.902 fit (580 metre) olan Sutherland, Browne’dan biraz geride kalıyor [kaynak: World of Waterfalls ].

9: James Bruce Şelalesi, Kanada

Dünyanın en yüksek dokuzuncu şelalesini görmek isteyen kişilerin odaklanmaları gerekecek; Britanya Kolombiyası’ndaki Princess Louisa Koyu yakınlarındaki James Bruce Şelalesi’ni ziyaret edenler, bölgedeki diğer daha görünür şelaleler nedeniyle kolayca dikkati dağılabilir.

James Bruce Şelalesi, daha devasa şelalelerin yanında bakıldığında kıyaslanabilir bir sızıntıdır. Buzul su kaynağı, büyük bir nehrin akışının çok küçük bir kısmını üretir, bu nedenle gürleyen bir su tabakasından çok kıvrımlı bir beyaz su şerididir. James Bruce Şelalesi, girişe boşalmadan önce 2.755 fit (840 metre) kayalık, kıvrımlı tepelerin arasından kıvrılır ve döner. Tekneyle ulaşılması gereken ağzından tamamını görmek zordur; yerel patikalarda tepelere doğru yürüyüş yapmak daha iyi bir manzara sağlayabilir.

Ancak yakınlarda başka şelaleler de bulunabilir. Bunlardan bazıları, kısa ama köpüren Chatterbox Şelalesi gibi, en görkemli görüntülerini koy kıyısında sergiler. Tatilciler ve sıradan turistler, bazılarına göre Kuzey Amerika’nın en yüksek şelalesine gitmek yerine, bu daha kolay erişilebilen şelalelerin yakınında kalmaya meyilli olabilir [kaynak: Dünya Şelale Veritabanı ].

8: Pu’uka’oku, Amerika Birleşik Devletleri

Pu’uka’oku’yu listemizde 8. sıraya taşıyan dramatik uçurum türü, Molokai’nin kuzey kıyısının bazı kısımlarında yer almaktadır.

RON CHAPPLE/PHOTODİSC/GETTY IMAGES

Pu’uka’oku, Hawaii Adaları’ndaki Moloka’i’nin engebeli kıyılarında bulunan bir diğer rekor kıran şelaledir. Bu ince su şeridi, adanın kuzeydoğu kıyı şeridindeki bir uçurumda yer alır ve 2.755 fit (840 metre) yükseklikten düşer.

Bu etkileyici kıyı şeridindeki diğer şelaleler gibi, Pu’uka’oku da uçurum yüzünün gözenekli volkanik bazaltına derin bir yarık açmıştır. Bu, yataklarının çoğunu oymamış olan daha genç şelalelerden daha zor görülmesini sağlar. Turistler, tam olarak nerede bakacaklarını bilen deneyimli rehberlerin yönettiği teknelerden veya helikopterlerden şelaleleri seçebilirler.

Moloka’i kıyısı, bazen olağanüstü bir görüntü oluşturan korkutucu bir ortamdır. Kayalık yüzeyinden yukarı doğru esen güçlü rüzgarlar şelaleleri havaya kaldırarak sisli bir püskürmeye neden olur. Su, uluyan rüzgarda kelimenin tam anlamıyla uçar ve dayanıklı izleyicilere gerçekten nadir görülen bir doğal fenomenin anlık görüntüsünü sunar [kaynak: Pavils ].

7: Balaifossen, Norveç

Listemizdeki bir sonraki şelaledeki aksiyonu yakalamak için mevsimleri izlemeniz gerekecek. Balaifossen, Norveç’in Ulvik kentindeki Osafjord yakınlarında bulunan 2.510 fit (765 metre) uzunluğunda, kıvrımlı bir şelaledir. Daha sıcak aylarda, dar şelale fark edilemeyecek kadar yavaşlar; bu şelaleyi Temmuz ayında ziyaret ederseniz, gezinizi kuru bir kaya kanalına bakarak geçirebilirsiniz.

Balaifossen’in zamansal doğası kaynağından gelir. Şelale, bölgenin dağlarındaki daha yükseklerden eriyen karla beslenir. Sonuç olarak, görünümü, akış hızı ve genel dramı mevsimden mevsime ve yıldan yıla büyük ölçüde değişebilir. Normalden daha sıcak bir yıl, şelalelerin yaklaşık 20 fit (6,1 metre) olan normal genişliklerinden sadece bir damlaya kadar küçülmesine neden olabilir. Ve şelale şu anda Avrupa’nın en yükseklerinden biri olarak dursa da, iklim değişikliği bölgenin ortalama kar paketini şelaleleri beslemek için gereken seviyenin altına düşürürse varlığı belirsiz olabilir [kaynaklar: Dünya Şelale Veritabanı , Hukuk].

6: Vinnufossen, Norveç

Toplam yüksekliği 2.840 fitten (865 metre) biraz daha az olan Vinnufossen, Avrupa’nın en yüksek şelalesi ve en etkileyici şelalelerinden biri olarak kabul edilir. Buzullarla beslenen bu şelale, Norveç’in Sunndalen yakınlarındaki bir uçurumu kaplayan bir dizi şelalenin merkezidir. Tüm şelaleler yüksek bir kaya uçurumundan aşağı doğru uzanır ve her biri dik yüzünde bir çentik açar. Ancak Vinnufossen’in daha ileri yolu, onu izleyicilerden tanınır hale getirir ve azımsanmayacak bir hayranlık uyandırır.

Vinnufossen, uçurumun yüzünden sıçrayan ve hızla akan suyun sisli kuyruğuna doğru uzanan bir dalışla başlar. Bu at kuyruğu uçuşta yaklaşık 590 fit (179 metre) uzanır ve bu da onu dünyada türünün ölçülen en uzun düşüşlerinden biri yapar.

İlk düşüşünden sonra şelale perdelenir : Dik uçurumun yüzünü dantel gibi saran bir dizi iç içe geçmiş şelaleye ayrılır. Bu çeşitli alt şelaleler, uçurumun alt üçte birine doğru yeniden birleşmeden önce engebeli kayalar ve inatçı bitki örtüsünün etrafından ayrılır. Vadi tabanına yaklaşırken, devasa şelale toplamda 500 fit (152,4 metre) genişliğe ulaşır [kaynak: Dünya Şelale Veritabanı ].

5: Yumbilla Şelalesi, Peru

Yumbilla Şelalesi’nin bulunduğu Peru’nun Amazon bölgesi.

JASON EDWARDS/GETTY IMAGES

Güney Amerika’nın yakın zamanda keşfedilen Yumbilla Şelalesi, Peru’nun kuzeyindeki Cuispes bölgesinin uzak Amazon bölgesinde yer almaktadır. Şu anda listemizde beşinci sırada yer alsa da, şelalenin yüksekliği birkaç yetkili tarafından tartışılmaktadır: Peru Ulusal Coğrafya Enstitüsü (ING) 2.937 fit (895,4 metre) bir yükseklik iddia etmektedir, ancak diğer kaynaklar 2.854 fit (870 metre) olarak biraz daha kısa olduğunu söylemektedir [kaynak: WorldWaterfallDatabase ].

Yumbilla Şelalesi, dört büyük düşüşe sahip kademeli bir şelaledir. At kuyruğu akışı olarak sınıflandırılır : Şelale, alttaki kaya ile bir miktar temas halindedir. Listemizdeki diğer birçok şelale gibi, bu düşük hacimli şelale de genellikle mevsimsel hava koşullarından etkilenir. Genişlik yağmurlu mevsimde artar ve daha kurak aylarda daralır.

Gocta Şelalesi (toplam 2.531 fit veya 771 metre yükseklikten düşen etkileyici bir şelale çifti) ve diğer önemli şelaleler Yumbilla’nın yedi mil yarıçapında yer alır ve Peru Turizm Bakanlığı turistlere ve şelale meraklılarına bölge gezileri düzenler. Uzak dağlarda yemyeşil bir yağmur ormanı ile çevrili olan bu şelale, yerel bir rehber eşliğinde işaretlenmemiş bir patikada yürüyüş yapan maceraperest doğa severler için erişilebilirdir [kaynak: WorldWaterfallDatabase ].

4: Olo’upena Şelalesi, Amerika Birleşik Devletleri

Olo’upena Şelalesi’nin bulunduğu Hawaii’deki Molokai Adası.

ED FREEMAN/GETTY IMAGES

Dünyanın dördüncü en yüksek şelalesi olan Olo’upena Şelalesi, listemizdeki ikinci şelaledir ve Hawaii’nin uzak adası Moloka’i’de bulunur. Olo’upena Şelalesi, Pu’uka’oku Şelalesi (listemizdeki 8 numara) gibi adanın izole kuzeydoğu kıyısında yer alır.

2.953 fit (900 metre) yükseklikteki Olo’upena Şelalesi, dünyanın en yüksek kıyı uçurumlarından biri olan Haloku Kayalıkları’nın kenarından aşağı akan, katmanlı, şerit inceliğinde bir akarsudur — Pu’uka’oku Şelalesi’nin de doğduğu aynı kayalıklar. Her iki tarafında devasa dağlarla çevrili olan bu muhteşem şelale o kadar ücradır ki, ona ulaşmak için hiçbir erişim yolu yoktur; Pu’uka’oku Şelalesi gibi, sadece hava veya deniz yoluyla ulaşılabilir. Olo’upena Şelalesi’ni görmek için en iyi zaman yağmur mevsimidir (Kasım’dan Mart’a kadar) ve çok sayıda rehberli tekne ve hava gezisi, şelalenin dikey uçurum yüzünden doğrudan denize doğru aktığı nefes kesici manzaralar sunar [kaynak: Pavils ].

3: Three Sisters Falls (Cataratas las Tres Hermanas), Peru

Peru’nun Ayachuco bölgesine, Üç Kız Kardeş Şelalesi’nin bulunduğu yere giden yol.

EVANS/ÜÇ ASLAN/GETTY IMAGES

Dünyanın üçüncü en yüksek şelalesi, Peru’nun ücra Ayacucho bölgesinde bulunan Üç Kız Kardeş Şelalesi’dir. Cataratas las Tres Hermanas (kelimenin tam anlamıyla “Üç Kız Kardeş Şelaleleri” anlamına gelir) olarak da bilinen şelale, şaşırtıcı bir şekilde 3.000 fit (914 metre) yükselir ve akışı kesen üç belirgin katman veya basamaktan dolayı bu adı alır. En üstteki iki katman, büyük, doğal bir su toplama havzasına düşer. Görülmesi neredeyse imkansız olan üçüncü katman, havzadan çıkar ve aşağıdaki Cutivireni Nehri’ne dökülür.

Three Sisters Şelalesi, ağaçların düzenli olarak 100 fit yüksekliğe kadar büyüdüğü yemyeşil tropikal yağmur ormanlarıyla çevrilidir. Engebeli alan, korunan Parque Nacional Otishi ulusal ormanında yer alır ve çevredeki alanda dünyanın en büyük doğal köprüsü olan Pavirontsi Doğal Köprüsü gibi çarpıcı doğal özellikler bulunur.

Üç Kız Kardeş Şelalesi yalnızca havadan görülebilir. Onlara giden engebeli patikalar olmasına rağmen, bölgenin yoğun bitki örtüsü, şelalenin tüm uzunluğunun yerden görülmesini imkansız hale getirir [kaynak: Merco Press ].

2: Tugela Şelalesi, Güney Afrika

Güney Afrika’daki Tugela Şelalesi.

HEİN PİETERSE/FLİCKR CREATİVE COMMONS

Güney Afrika’nın Kwazulu Natal bölgesindeki beş katlı Tugela Şelalesi, toplam 3.110 fit (948 metre) yüksekliğiyle dünyanın en yüksek ikinci şelalesidir. Beş katlı şelalenin en yüksek tek düşüşü 1.350 fittir (411 metre).

Tugela Şelalesi, Mont Aux Sources olarak bilinen amfi tiyatro benzeri bir dağın tepesinden başlar. Yağışın normalden fazla olduğu zamanlar hariç, şelalenin üzerindeki su akışı zayıftır: Şelale ortalama 50 fit (15 metre) genişliğindedir ve saniyede tipik hacmi 50 fit küptür (1,41 metreküp).

Tugela Şelalesi, listemizdeki diğer şelalelerin çoğundan çok daha kolay erişilebilir. İyi bilinen bir turist durağıdır ve yakındaki bir otoparktan başlayan işaretli patikalar vardır. Şelaleye etkileyici manzaralar sunan iki patika vardır: Biri dağın tepesine kadar zorlu 4 mil (6,4 kilometre) yürüyüştür — yükseklik ve daha ince hava bunu fiziksel olarak formda olanlar için bir yarışma haline getirir. Diğer patika ise Güney Afrika’daki Royal Natal Milli Parkı’nda şelalenin dibini görmek için daha düz 4,3 mil yürüyüştür [kaynak: Dünya Şelale Veritabanı ].

1: Angel Şelalesi, Venezuela

Dünyanın bilinen en yüksek şelalesi Angel Şelalesi.

MİCHAEL K. NİCHOLS/NATİONAL GEOGRAPHİC/GETTY IMAGES

Venezuela’nın Bolivar eyaletinde bulunan Angel Falls, sadece 3.212 fit (979 metre) yüksekliğiyle dünyanın en yüksek şelalesi olma ayrıcalığını iddia etmekle kalmıyor, aynı zamanda dünyanın en yüksek tek şelalesine de sahip. Yaklaşık 100 fitlik kısa bir düşüşün ardından Angel Falls, Auyan-Tepui (“Şeytan Dağı”) olarak bilinen düz tepeli bir platodan 2.648 fit aşağı iniyor.

Angel Şelalesi, 1933 yılında Amerikalı bir havacı olan Jimmie Angel tarafından tesadüfen “keşfedildi”. Dünyanın en yüksek şelalesini aramak o sırada Angel’ın aklındaki son şeydi — bush pilotu Venezuela’da ünlü altın cevheri madenlerini ararken tesadüfen bu yerin üzerinden uçmuştu. Ancak şelaleler, bölgenin yerlisi olan Pemón halkı için iyi bilinen bir dönüm noktasıydı [kaynak: Popular Science ]

Şelale meraklıları sadece şelaleyi görmek için Angel Falls’a gidebilirken, şelalenin etrafındaki alan da kendine özgü güzelliğiyle dikkat çekmektedir. Platonun yakınında turuncu ve sarı lantana, mor Prenses Çiçeği, pembe Mimosa ve birçok orkide ve bromelia türü dahil olmak üzere çok sayıda bitki ve çiçek bulunabilir. Güzelliğe katkıda bulunan Angel Falls, yerel mikro iklimle dramatik oyunlar oynayabilir. Şelalenin muazzam yüksekliği nedeniyle, rüzgar esintileri platoların etrafında büyük sisler ve spreyler oluşturur ve çağlayan suyla karışan yağmurlar şelaleden fazladan dallar oluşturabilir.

Dünyanın En Yüksek 10 Şelalesi yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.

Khone Phapheng Şelalesi / Laos

GeZGiN — Thu, 18 Jul 2024 13:15:36 +0000

Khone Şelalesi ve Pha Pheng Şelalesi; birlikte, Güney Laos’taki Mekong Nehri üzerindeki Champasak Eyaletinde, Kamboçya sınırına yakın bir yerde bulunan bir şelaleyi oluşturur . Birden fazla kanalının bir kenarından diğerine 10.783 metre (35.376 fit veya 6,7 mil) genişliğinde olup dünyanın en geniş şelalesidir.

Khone, Chutes de Şelalesi

Khone Şelaleleri güneydoğu Asya’daki en büyük şelalelerdir ve Mekong’un Çin’e tam olarak ulaşıma uygun olmamasının başlıca nedenidir . Şelaleler binlerce ada ve sayısız su yolu ile karakterize edilir ve bu da bölgeye Si Phan Don veya ‘4.000 ada’ adını verir.

En yüksek şelaleler 21 metreye ulaşır; ardışık akıntılar nehrin uzunluğunun 9,7 km’sini (6,0 mil) kapsar. Şelalenin ortalama debisi yaklaşık 11.000 m ^{3 /sn’dir , kaydedilen en yüksek akış ise 49.000 m}³ /s

Khone Phapheng Şelalesi / Laos yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.

Ortalama Genişliğe Göre Dünyanın En Büyük Şelaleleri

GeZGiN — Wed, 17 Jul 2024 08:38:19 +0000

Bu liste, tepelerinde ortalama genişliği en az 300 doğrusal fit olduğu bilinen kaydettiğimiz şelalelerden oluşmaktadır. Bu listedeki şelaleler, hakkında kesin bilgiye sahip olduğumuz şelalelerdir ve aksi takdirde bu metriğe göre küresel olarak önemli sayılabilecek şelalelerin tam listesi olduğu varsayılmamalıdır. Veritabanına daha fazla bilgi ekledikçe bu liste büyüyecektir.

	Şelale	Genişlik	Su Yolu	Konum
01.	Khone, Chutes de	10.783 Mt	Mekong nehri	Ban Hang Khone, Laos
02.	Pará, Salto	5.608 Mt	Rio Caura	Bolivarı, Venezüella
03.	Guaíra, Salto del	4.828 Mt	Rio Parana	Parana, Brezilya
04.	Kongou Şelalesi	3.200 Mt	Ivindo Nehri	Gabon
05.	Iguazu, Cataratas del	2.682 Mt	Rio Iguazu	Parana, Arjantin
06.	Mocona, Saltos del	2.065 Mt	Rio Uruguay	Görevler, Arjantin
07.	Urubupunga, Salto do	2.012 Mt	Rio Paran	Mato Grosso, Brezilya
08.	Patos ve Maribondo, Saltos dos	2.012 Mt	Rio Grande	Brezilya
09.	Vermilion Şelalesi	1.829 Mt	Peace Nehri	Alberta, Kanada
10.	Celilo Şelalesi	1.768 Mt	Kolombiya Nehri	Oregon, ABD
11.	Victoria Şelaleleri	1.707 Mt	Zambezi Nehri	Matabeleland Kuzeyi, Zimbabve
12.	Wagenia, Chutes	1.372 Mt	Lualaba Nehri	Orientale, Kongo,Demokratik Cumhuriyeti
13.	Niagara Şelalesi	1.204 Mt	Niagara Nehri	Ontario, Kanada
14.	Inga Şelalesi	914 Mt	Kongo Nehri	Kinşasa, Kongo,Demokratik Cumhuriyeti
15.	Livingstone, Chutes de	701 Mt	Kongo Nehri	Kongo Merkez, Kongo,Demokratik Cumhuriyeti
16.	Ruacana Şelalesi	695 Mt	Kunene Nehri	Namibya
17.	Schistes, Chute aux	610 Mt	Caniapiscau	Kanada
18.	Pyrite, Chute de la	579 Mt	Caniapiscau	Kanada
19.	Unnamed Şelalesi	579 Mt	Wheeler	Kanada
20.	Sandstone Şelalesi	549 Mt	Yeni Nehir	Batı Virginia, ABD
21.	Unnamed Şelalesi	488 Mt	Büyük Baleine	Kanada
22.	Jog Şelalesi	472 Mt	Sharavati Nehri	Karnataka, Hindistan
23.	Willamette Şelalesi	457 Mt	Willamette Nehri	Oregon, ABD
24.	Crooked Şelalesi	457 Mt	Missouri Nehri	Montana, ABD
25.	Osprey Şelalesi	427 Mt	Clearwater Nehri	Britanya Kolombiyası, Kanada
26.	Kalandula Şelalesi	411 Mt	Lucala Nehri	Malanje, Angola
27.	Selfoss	387 Mt	Jökulsá á Fjöllum	Kuzey İrlanda, İzlanda
28.	Ours, Grande Chute à l’	366 Mt	Şamuşuan	Kanada
29.	Calcaire, Chute du	335 Mt	Caniapiscau	Kanada
30.	Ours, Petite Chute à l’	335 Mt	Şamuşuan	Kanada
31.	Sivasamudram Şelalesi	305 Mt	Cauvery Nehri	Mysore, Hindistan
32.	Rainbow Şelalesi	305 Mt	Missouri Nehri	Montana, ABD
33.	Cohoes Şelalesi	290 Mt	Mohawk Nehri	New York, ABD
34.	Shoshone Şelalesi	282 Mt	Snake Nehri	Idaho’nun ABD
35.	Virginia Şelalesi	259 Mt	Güney Nahanni Nehri	Kuzeybatı bölgesi, Kanada
36.	Kootenai Şelalesi	258 Mt	Kootenay Nehri	Montana, ABD
37.	Urriðafoss	229 Mt	Þjórsá	Sudurland,İzlanda
38.	Hraunfossar	198 Mt		Vesturland,İzlanda
39.	Great Şelalesi	198 Mt	Androscoggin Nehri	Maine, ABD
40.	Dei Sju Systrene	198 Mt	Knivsflåelvane	Norveç
41.	Big Şelalesi	183 Mt	Missouri Nehri	Montana, ABD
42.	Black Eagle Şelalesi	183 Mt	Missouri Nehri	Montana, ABD
43.	Louise Şelalesi	183 Mt	Hay Nehri	Kuzeybatı bölgesi,Kanada
44.	Grand Şelalesi	177 Mt	Küçük Colorado Nehri	Arizona, ABD
45.	Gullfoss	175 Mt	Hvitá	Sudurland, İzlanda
46.	Dettifoss	171 Mt	Jökulsá á Fjöllum	Kuzey İrlanda, İzlanda
47.	Gildersleeve Şelalesi	158 Mt	Palouse Nehri	Washington, ABD
48.	Barron Şelalesi	137 Mt	Barron Nehri	Queensland, Avustralya
49.	Kettle Şelalesi	134 Mt	Churchill Nehri	Saskatchewan, Kanada
50.	Rheinfall	122 Mt	Ren	Schaffhausen, İsviçre
51.	Cerberus Şelalesi	122 Mt	Icefall Brook Deresi	Britanya Kolombiyası, Kanada
52.	Prospect Şelalesi	122 Mt	Batı Kanada Deresi	New York, ABD
53.	Alexandra Şelalesi	117 Mt	Hay Nehri	Kuzeybatı bölgesi, Kanada
54.	Lady Evelyn Şelalesi	116 Mt	Kakiza Nehri	Kuzeybatı bölgesi, Kanada
55.	Glenerie Şelalesi	114 Mt	Esopus Deresi	New York, ABD
56.	Kaieteur Şelalesi	113 Mt	Potaro Nehri	Mazaruni-Potaro, Guyana
57.	Goðafoss	113 Mt	Skjálfandafljót	Kuzey İrlanda, İzlanda
58.	Kerepakupai Merú	107 Mt	Rio Gauja	Bolivarı, Venezüella
59.	Great Şelalesi	107 Mt	Potomac Nehri	Maryland, ABD
60.	Upper Mesa Şelalesi	107 Mt	Henrys Fork Yılan Nehri	Idaho, ABD
61.	Hunt Şelalesi	104 Mt	Gres Nehri	Saskatchewan, Kanada
62.	Wapta Şelalesi	101 Mt	Kicking Horse Nehri	Britanya Kolombiyası, Kanada
63.	High Şelalesi	101 Mt	Rondout Deresi	New York, ABD
64.	Dawson Şelalesi	91 Mt	Murtle Nehri	Britanya Kolombiyası, Kanada
65.	Marcus Şelalesi	91 Mt	Clearwater Nehri	Britanya Kolombiyası, Kanada
66.	Sherars Şelalesi	91 Mt	Deschutes Nehri	Oregon, ABD
67.	Middle Lewis River Şelalesi	91 Mt	Lewis Nehri	Washington, ABD
68.	Middle Genesee Şelalesi	91 Mt	Genesee Nehri	New York, ABD
69.	Rossman Şelalesi	91 Mt	Kinderhook Deresi	New York, ABD
70.	Faxi Şelalesi	91 Mt	Tungufljót	Sudurland, İzlanda

Ortalama Genişliğe Göre Dünyanın En Büyük Şelaleleri yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.

Dev piton kadını yuttu!

GeZGiN — Thu, 04 Jul 2024 07:06:58 +0000

Endonezya’nın Güney Sulawesi eyaletinde 9 metre uzunluğunda pitonun, bir kadını yuttuğu bildirildi.

Endonezya’nın Güney Sulawesi eyaletinde 9 metre uzunluğunda pitonun, bir kadını yuttuğu bildirildi.

The Sun gazetesinin haberine göre, Güney Sulawesi eyaletinin Siteba köyünde 36 yaşındaki Siriati, dün sabah saatlerinde hasta çocuğuna ilaç almak için evinden ayrıldı.

Siriati’nin evine dönmemesi üzerine polis, kadının bulunması için çalışma başlattı.

Siriati’nin kocası Adiansa, evden 500 metre ileride eşinin terlikleri ve pantolonunu buldu.

Polis yetkilileri, terliklerin bulunduğu bölgeye 10 metre mesafede 9 metrelik bir piton olduğunu fark etti. Pitonun gövdesinin çok şişkin olduğunu fark eden yetkililer, vahşi hayvanın Siriati’yi yutmuş olabileceğinden şüphelendi.

Köylülerin yardımıyla öldürülen pitonun karnından Siriati’nin cansız bedeni çıkarıldı.

Siriati, son 24 günde piton tarafından yutularak hayatını kaybeden ikinci kadın oldu.

9 Haziran’da Güney Sulawesi eyaletinin Kalempang köyünde 45 yaşındaki bir kadının cesedi, 5 metrelik pitonun içinden çıkarılmıştı.

Dev piton kadını yuttu! yazısı ilk önce İnsan ve Doğa üzerinde ortaya çıktı.